Điều mà gia đình thường nhận thấy đầu tiên
Dấu hiệu sớm của sa sút trí tuệ thường bắt đầu bằng các thay đổi về trí nhớ, khả năng suy nghĩ, ngôn ngữ, tâm trạng hoặc thói quen sinh hoạt hằng ngày. Nhiều gia đình ban đầu chỉ nhận ra những thay đổi nhỏ lặp đi lặp lại, chứ không phải là một khoảnh khắc hay quên đơn lẻ.
Ví dụ có thể bao gồm: lặp lại cùng một câu hỏi, bị nhầm lẫn về ngày tháng hoặc những nơi quen thuộc, quên không theo dõi tiền hóa đơn hoặc lịch hẹn, khó tìm ra từ ngữ thông dụng, hoặc gặp nhiều khó khăn hơn khi theo dõi nội dung hội thoại. Một số người lớn tuổi cũng có vẻ thu mình hơn, hay nghi ngờ, lo lắng, hoặc dễ bị kích động.
Tuy vậy, không phải cứ thay đổi trí nhớ là đồng nghĩa với sa sút trí tuệ. Căng thẳng, ngủ không đủ hoặc kém chất lượng, trầm cảm, suy giảm thính lực, tác dụng phụ của thuốc và các vấn đề sức khỏe khác cũng có thể ảnh hưởng đến trí nhớ và khả năng suy nghĩ. Một nhân viên y tế được cấp phép có thể giúp xác định những nguyên nhân có thể gây ra các thay đổi này.
Lão hóa bình thường hay có gì đáng lo hơn?
Nhiều người thỉnh thoảng quên tên, để nhầm kính ở chỗ khác, hoặc cần nhắc để nhớ lịch hẹn. Điều này có thể xảy ra với quá trình lão hóa bình thường.
Gia đình thường bắt đầu lo hơn khi các thay đổi bắt đầu ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày. Chẳng hạn, người lớn tuổi có thể bị lạc trên một tuyến đường quen thuộc, lại quên đi những sự kiện gần đây quan trọng nhiều lần, không còn quản lý an toàn bữa ăn hoặc thuốc men, hoặc gặp khó khăn khi xử lý những việc mà trước đây họ làm rất dễ dàng.
Điều quan trọng là “mô hình” thay đổi. Nếu các thay đổi mới xuất hiện, ngày càng nặng hơn, hoặc gây lo ngại về an toàn, bạn nên trao đổi với nhân viên y tế được cấp phép. Một phòng khám chăm sóc người cao tuổi có thể giúp đánh giá các vấn đề về trí nhớ và khả năng suy nghĩ ở người lớn tuổi.
Những dấu hiệu sớm thường được gia đình hỏi đến
Gia đình thường hỏi liệu việc hay quên lặp lại, lú lẫn hoặc thay đổi hành vi có thể là dấu hiệu sớm của sa sút trí tuệ hay không. Nói chung, các dấu hiệu mà mọi người cần để ý thường là sự thay đổi diễn ra liên tục và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, khả năng giao tiếp, khả năng phán đoán hoặc sự độc lập.
Bạn có thể nhận thấy: bỏ sót lịch hẹn, hóa đơn không được thanh toán, quên mất các cuộc trò chuyện, khó sử dụng các thiết bị quen thuộc, lú lẫn về thời gian hoặc địa điểm, khó tìm từ ngữ, khả năng phán đoán kém hoặc thay đổi tính cách. Một số gia đình cũng nhận thấy người cha/mẹ ngừng làm các sở thích, né tránh các tình huống xã hội, hoặc có vẻ ít có khả năng lên kế hoạch cho những việc đơn giản.
Trang này chỉ cung cấp thông tin chung, không phải lời khuyên y khoa. Chỉ có nhân viên y tế được cấp phép mới có thể đánh giá các triệu chứng này và giải thích chúng có thể mang ý nghĩa gì.
Khi nào nên tìm sự hỗ trợ
Nếu trí nhớ hoặc khả năng suy nghĩ của người thân bạn thay đổi thường xuyên, ảnh hưởng đến an toàn hoặc khiến các công việc hằng ngày trở nên khó khăn hơn, bạn hoàn toàn có thể tìm sự hỗ trợ. Bạn không cần phải chờ đến lúc có khủng hoảng mới hành động.
Bước tiếp theo hợp lý là trao đổi với nhân viên y tế được cấp phép hoặc tìm một phòng khám chăm sóc người cao tuổi có làm việc với người lớn tuổi. Mỗi nơi sẽ khác nhau tùy theo tiểu bang và cộng đồng, nhưng nhiều nơi có thể giúp gia đình hiểu cần hỏi gì, có thể cần những đánh giá nào và những hỗ trợ nào có thể sẵn có.
Nếu bạn muốn được hỗ trợ để bắt đầu, Everwell Geriatrics là dịch vụ kết nối miễn phí. Chúng tôi giúp bạn tìm các phòng khám chăm sóc người cao tuổi gần nơi bạn sống. Bạn cũng có thể tìm hiểu thêm tại answers, khám phá thêm các guides, tìm hiểu về care, hoặc get matched.
Dịch vụ kết nối miễn phí của chúng tôi hoạt động như thế nào
Chúng tôi hiểu việc này có thể khiến bạn rất xúc động. Nhiều người con trưởng thành đang cố gắng giúp cha/mẹ của mình, đồng thời vẫn phải lo việc đi làm, việc gia đình và cả khoảng cách địa lý. Vai trò của chúng tôi thật đơn giản: giúp bạn tìm các phòng khám chăm sóc người cao tuổi gần nơi bạn sống.
Chúng tôi không phải là nhà cung cấp dịch vụ y tế, phòng khám, bác sĩ hoặc công ty bảo hiểm. Chúng tôi không đưa ra lời khuyên y khoa và không liên kết với Medicare hay bất kỳ kế hoạch y tế nào hoặc cơ quan chính phủ nào. Chúng tôi cũng không đăng ký cho bất kỳ ai tham gia bảo hiểm.
Nếu bạn liên hệ, chúng tôi sẽ lấy thông tin liên hệ và một mô tả ngắn về nhu cầu chăm sóc để chúng tôi có thể kết nối bạn với các phòng khám có thể phù hợp với tình huống của bạn. Chúng tôi không cần hồ sơ bệnh án, chẩn đoán, danh sách thuốc hoặc số tài khoản bảo hiểm. Khi bạn kết nối với một phòng khám, các câu hỏi về dịch vụ chăm sóc, chi phí và phạm vi chi trả nên được trao đổi trực tiếp với phòng khám và nhân viên y tế được cấp phép.
Thông tin chung, được viết và rà soát để diễn đạt rõ ràng, dễ hiểu — không phải tư vấn y tế.